waarderend communiceren in de zorg

Gisteren, tijdens de laatste dag van de opleiding oplossingsgericht coachen, kwam de volgende vraag naar boven. Hoe kun je als coach oplossingsgericht in gesprek gaan met een een verzorgende, die verplicht gesprekken met je moet voeren en geen probleem ervaart? De situatie die werd geschetst was als volgt.

Verzorgenden moeten periodiek gesprekken voeren met inhoudelijke experts, die als het ware werkbegeleiders zijn. De verzorgenden komen al met hun stekels op naar het gesprek toe, omdat ze weten dat de expert waarschijnlijk allerlei problemen zal zien in hun werkaanpak terwijl zij zelf die problemen niet ervaren. Als hun client graag op vrijdagmiddag naar de bingo wil gaan, terwijl het doktersdevies is om rust te houden, dan kiest de verzorgende er bijvoorbeeld voor om de client toch naar de bingo te brengen en daar spreekt de expert haar dan op aan. Dit leidt vaak tot narrige gesprekken. Waarbij de expert de aanpak van de verzorgende afkeurt en haar gaat uitleggen wat ze fout doet. En de verzorgende concludeert dat de expert niets begrijpt van hoe het in de praktijk echt werkt.

Dezelfde situatie kan zich voordoen bij coaches van schoolbegeleidingsdiensten die leerkrachten moeten coachen. Of bij werkbegeleiders in jeugdzorginstellingen die de groepswerkers moeten coachen. Welke oplossingsgerichte interventies zouden kunnen helpen om toch goed in gesprek te komen?

Hier zijn vier suggesties:

1. je grondhouding. Ga als expert in gesprek met de grondhouding dat de verzorgende al dingen weet en in zekere mate competent is, dat zij een goede reden heeft om te doen wat ze doet met een client, dat de beste manier om in gesprek te komen is om waarderend te communiceren en te werken met het perspectief van de verzorgende en dat eigen gevonden oplossingen beter werken dan expertmatig gegeven oplossingen. Met deze grondhouding ga je positief onderzoekend in gesprek in plaats van negatief kritisch en veroordelend.

2. benut platform vragen: waar is de verzorgende tevreden over ten aanzien van de zorg voor deze client? Wat gaat er al goed? Hoe gaat ze om met lastige situaties met deze client? Wat heeft ze gemerkt dat goed werkt in de omgang met deze client?

3. breng het externe doel in: de bedoeling is dat deze client goed aan zijn rust toekomt. Hoe pakt de verzorgende het aan zodat de client de rust krijgt die de dokter heeft voorgeschreven? Wat werkt daarin? Wat zijn haar ideeen over hoe ze de komende week ervoor kan zorgen dat de client de rust krijgt die nodig is voor zijn herstel?

4. vraag mandaat om tips te geven: “er is mij ook iets te binnen geschoten gedurende ons gesprek, iets dat misschien kan helpen bij deze client. Ik zit te denken aan “a”en “b”, heb je daar iets aan? “